Manieryzm wrocławski

 

Manieryzm wrocławski


27 lutego – 13 maja 2018


 



Wystawa zorganizowana z okazji 70-lecia Muzeum Narodowego we Wrocławiu



 

Kurator wystawy:
Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu

 

 

 

 


 

To pierwsza w historii monograficzna ekspozycja poświęcona wrocławskiemu manieryzmowi – fascynującemu okresowi w sztuce miasta, który nadal pozostaje mało rozpoznany. Lata około 1600 r. i początek XVII w. to czas wielkiego rozkwitu stolicy Śląska i powstającej tam sztuki. Zwiedzający zobaczą przeszło 150 dzieł z tego okresu sprowadzonych z całej Europy.

  

 

Gerhard Hendrik, Figura anioła z epitafium Melchiora von Thilisch st. i jego żony Magdaleny z d. von Orth, 1604
Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Fot. Arkadiusz Podstawka

 


Wrocław około 1600 r. przeżywał okres szczególnej prosperity; mieszczaństwo oraz szlachta bardzo się wzbogaciły, a kupiectwo osiągnęło niezwykłe wręcz dochody. Trwający od stuleci pokój pozwalał nie tylko znajdować przyjemność w obcowaniu z  cennymi dziełami sztuki, pięknymi wyrobami złotniczymi i ceramicznymi, ale także gromadzić kurioza i organizować kunstkamery pełne przedmiotów dostarczanych z ciągle odkrywanego Nowego Świata – wyjaśnia Piotr Oszczanowski, kurator wystawy. W tę koniunkturę, dostatek, otwartość i ciekawość świata obywateli Wrocławia, którzy studiowali na uniwersytetach w całej Europie, doskonale wpisali się wrocławscy artyści. Wielu z nich wybrało stolicę Śląska jako swoje miejsce na ziemi – przybyli do niej z odległych stron (np. z Nijmegen i Amsterdamu, z Bazylei i Ulm, z Drezna i Freibergu); wielu także – zanim rozpoczęło tutaj swoją zawodową działalność – odbyło obowiązkowe podróże edukacyjne, które zawiodły ich na Półwysep Apeniński, na teren Bawarii czy wreszcie do rudolfińskiej, magicznej i rozkochanej w sztuce Pragi. Ambicją wrocławian było też sprowadzanie obrazów i rzeźb z renomowanych warsztatów europejskich. Do Wrocławia trafiły dzieła światowej sławy twórców: Bartholomaeusa Sprangera, Hansa von Aachen czy Adriaena de Vries. Wrocławianie znajdowali przyjemność w obcowaniu ze sztuką, która ich uczyła, cieszyła i czyniła lepszymi.

 

 

Bartholomaeus Spranger, Chrzest Chrystusa, 1603
Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Fot. Wojciech Rogowicz

 

Ten trwający kilkadziesiąt lat okres w sztuce miasta (którego kresem stała się wojna trzydziestoletnia i zaraza roku 1632/1633), to jeden z najbardziej niedocenianych, ale przede wszystkim w dalszym ciągu najmniej znany epizod w historii sztuki stolicy Śląska. Wystawa ma za zadanie pokazać jej niezwykłość, różnorodność, erudycję i mistrzostwo wykonania. Bo sztuka około roku 1600 we Wrocławiu była doprawdy… europejska. 

 

Caspar Pfister
Kociołek ze strusiego jaja, zapewne 1609
Muzeum Narodowe w Warszawie (obecnie jako depozyt w Muzeum Narodowym we Wrocławiu)
Fot. Arkadiusz Podstawka

 

Pokazanych zostanie ponad 150 zabytków malarstwa, rzeźby, rysunku, grafiki i rzemiosła artystycznego, wśród nich m.in. puchar cesarski autorstwa Hansa Hockego czy też naczynie w kształcie statku Hansa Stricha – jedne z najlepszych prac złotniczych powstałych we Wrocławiu; rysunek wykonany przez wrocławskiego kaligrafa mającego w momencie tworzenia pracy 105 lat; nautilusy, czyli puchary z muszli gatunku turbo marmoratus S czy też inne wyroby o niezwykłych kształtach wykonane z połączenia metali szlachetnych i tak oryginalnych materiałów, jak np. jajo strusia lub też korale i ząb narwala. Wśród prezentowanych prac znajdą się dzieła wybitnych twórców wrocławskiego manieryzmu, takich jak Gerhard Hendrik z Amsterdamu, Georg Hayer, Jacob Walther, Johann Thwenger oraz cała plejada znakomitych tutejszych złotników.

 

Matthias Heintze, „Zwiastowanie” – obraz centralny epitafium kanonika nyskiego i wrocławskiej kolegiaty pw. Świętego Krzyża Adama Kessela, zapewne 1599, Muzeum Narodowe we Wrocławiu

 


Najcenniejszymi dziełami pokazywanymi na wystawie będą (po raz pierwszy od czasów II wojny światowej wystawione obok siebie) prace pochodzące z kościoła Świętej Trójcy w Żórawinie. Są to kreacje światowej sławy manierystów: obraz Bartholomaeusa Sprangera Chrzest Chrystusa oraz rzeźba Adriaena de Vries Chrystus przy kolumnie.
Ekspozycja ma układ tematyczny, kolorami dominującymi w scenografii są: złoto, czerń i biel. Autorkami aranżacji są: Edyta Białacka i Klaudia Maślej-Feluś.


Wystawie towarzyszyć będzie bogato ilustrowany album autorstwa Piotra Oszczanowskiego.

 

Nieznany malarz śląski (wrocławski?), czynny ok. 1400 r.
Veraicon, z lat 1400–1410
Muzeum Narodowe w Warszawie


Prezentowane zabytki pochodzą ze zbiorów muzeów narodowych z Wrocławia, Warszawy, Krakowa, Gdańska i Poznania, Zamku Królewskiego na Wawelu, Zamku Królewskiego w Warszawie, Muzeum Zamku w Łańcucie, Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, bibliotek uniwersyteckich we Wrocławiu i w Warszawie, kościołów Wrocławia, Świdnicy, Trzebnicy, Sycowa, Żagania, Gościeszowic oraz muzeów i bibliotek z Berlina, Drezna, Halle, Hamburga, Norymbergi, Görlitz i Königswinter.

 

Zwiedzający będą mogli skorzystać z aplikacji mobilnej i dzięki niej wysłuchać nagranych opisów 10 wybranych dzieł sztuki pokazywanych na wystawie. Aplikacja powstała we współpracy z Politechniką Wrocławską.

 

Szczegółowe informacje:

Aplikacja mobilna GuideMe

 

           


 

Program wydarzeń towarzyszących wystawie:

 

3 marca
10.30„Pokręcony” manieryzm – zaskakujące figury i ornamenty – prowadzenie: Michał Pieczka, zabawa plastyczna dla dzieci w wieku 6–12 lat, płatne 3 zł od osoby, zapisy, wystawa i sala 116
13.30Sztuka ciągle odkrywana i niedoceniana – prowadzenie: dr hab. Piotr Oszczanowski, wykład dla dorosłych, wstęp wolny, hol główny Muzeum Narodowego

 

24 marca
10.30 Manieryzm, manieryzmy i maniery – prowadzenie: Barbara Przerwa, zabawa plastyczna dla dzieci w wieku 6–12 lat, płatne 3 zł od osoby, zapisy, wystawa i sala 116
11.00Manierystyczny Wrocław – spacer po kościołach św. Elżbiety i św. Marii Magdaleny, prowadzenie: dr hab. Piotr Oszczanowski, wstęp wolny, zbiórka przed kościołem św. Elżbiety przy pomniku Dietricha Bonhoeffera
13.30 Dialog wyznań w sztuce Wrocławia około roku 1600 – prowadzenie: prof. Jan Harasimowicz, wykład dla dorosłych, wstęp wolny, sala 116

 

7 kwietnia – Dzień wokół wystawy
10.30Na tropie „pięknych brzydactw” – prowadzenie: Sławomir Ortyl, zabawa plastyczna dla dzieci w wieku 6–12 lat, płatne 3 zł od osoby, zapisy, wystawa i sala 116 
11.00–16.00To kuriozalne! – gra wokół wystawy, dla osób w każdym wieku, start: hol wejściowy Muzeum Narodowego

 

14 kwietnia – Dzień wokół wystawy (cd.) – dzień kuratorski
11.00, 14.00, 16.00 – Oprowadzanie kuratorskie po wystawie – dr hab. Piotr Oszczanowski, wstęp z biletem na wystawę
12.30Niezwykły ogród dr. Laurentiusa Scholtza – fenomen wrocławskiego manieryzmu – wykład dr. hab. Piotra Oszczanowskiego, wstęp wolny, hol Muzeum Narodowego

 

28 kwietnia
10.30Brodata panna i bezręki kaligraf oraz inne dziwy wrocławskich gabinetów osobliwości – prowadzenie: Grzegorz Wojturski, zabawa plastyczna dla dzieci w wieku 6–12 lat, płatne 3 zł od osoby, zapisy, wystawa i sala 116
13.30Szklana Wenus, czyli manierystyczne cuda ze szkła – prowadzenie: Elżbieta Gajewska-Prorok, wykład dla dorosłych, wstęp wolny, sala 116

 

5 maja
10.30Anioły z manierami – prowadzenie: Grzegorz Wojturski, zabawa plastyczna dla dzieci w wieku 6–12 lat, płatne 3 zł od osoby, zapisy, wystawa i sala 116
13.30 Artyści i mecenasi wrocławskiego manieryzmu, prowadzenie: dr hab. Piotr Oszczanowski, wykład dla dorosłych, wstęp wolny, sala 116

 

13 maja

11:00Z widelcem, czy bez... O kuchni Wrocławia w dobie manieryzmu, prowadzenie: dr Grzegorz Sobel, wykład, wstęp wolny, sala 116
13.30Manieryzm Pfisterów – czyli twórczość i życie artystów, którzy rozsławili Wrocław, prowadzenie: dr hab. Piotr Oszczanowski, wykład dla dorosłych, wstęp wolny, sala 116

 


 

Zapisy w tygodniu poprzedzającym wydarzenie: tel. 71 372 51 48 lub edukacja@mnwr.art.pl

 


 

Oprowadzania czwartkowe (g. 11.00)

po polsku: 1.03, 8.03, 15.03, 22.03, 5.04, 12.04, 10.05

po angielsku: 29.03