Przekazanie Tek rysunków Jana Berdyszaka, 26.11.2010

Teki rysunków Jana Berdyszaka z lat 1962-1991 złożą się
na dar Galerii Kościelak dla Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
Przekazanie prac nastąpi w dniu 26 listopada 2010 roku o godz. 12.00 w  Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

Na dar składają się następujące dzieła:

1. Teka szkiców, akryl na papierze, wymiary : 42x30cm, 1962,1963,1968,1969, 20 egz.
2. Teka rysunków z serii  „Projekty wyobrażeń”, rysunki ze szkicownika nr 112, 31x27 cm, 31x27cm, 13 egz.
3. Teka rysunków z serii „Belki” akryl, tektura, wymiary: 70x100cm, 1989-91, 10 egz.
4. Teka „Rysunki integrujące”, ołówek, pastele, tusz na tekturze, wymiary 47x65cm, rok 1972, 11 egz.

1. Twórczość Jana Berdyszaka składa się z cykli, z których każdy jest rozwinięciem pewnego problemu teoretycznego, filozoficznego, a w końcu formalnego, jaki w danym okresie w sposób szczególny zajmował artystę. Realizacjom plastycznym towarzyszyły liczne teksty teoretyczne artysty, w których zagadnienia wizualne stawały się powodem rozważań pojęciowych i/lub odwrotnie. Ta wielość ontyczna funkcjonowania dzieł Jana Berdyszaka na rozmaitych, wzajemnie dopełniających się poziomach realizacyjnych obejmuje –  co wydaje się naturalne -  wiele  notatek teoretycznych i szkiców opisujących problemy, nad którymi pracował artysta, a także szkice, rysunki i projekty planowanych realizacji.
Ponieważ metoda pracy twórczej Jana Berdyszaka nie skupia się jedynie na obiektach lecz na badaniu problemów formalnych, filozoficznych, teoretycznych, bardzo często o charakterze interdyscyplinarnym, owe szkice, rysunki i projekty nabierają w twórczości artysty zgoła innego charakteru, niż tylko zwykłych notatek, czy „treningu” przed wykonaniem ostatecznego dzieła. Szkice i rysunki wielu artystów prezentowane są, jako odrębne dzieła, posiadające wysoką wartość artystyczną i estetyczną, ale w przypadku rysunków i szkiców Jana Berdyszaka ich autonomia artystyczna wydaje się być szczególnie duża, często, bowiem w owych szkicach autor odkrywa zależności formalne, które umykają w czasie realizacji dzieła ostatecznego, lub ich polifonia jest tak wielka, że przy realizacji większych obiektów artysta decyduje się na wybór i przedstawienie jedynie części zagadnień artystycznych go interesujących.

2. Galeria Kościelak istnieje od 2003 roku. Prowadząca galerię Elżbieta Kościelak współpracuje z Janem Berdyszakiem od lat 80’. Widząc artystyczną autonomię szkiców i rysunków artysty, ich jedność formalną, a jednocześnie łatwość, z jaką następuje rozproszenie tych dzieł sztuki właścicielka galerii postanowiła przekazać w formie daru, część szkiców z lat 1962-91 będących w posiadaniu galerii, szczególnie tych prac, które poruszają problemy artystyczne jakie zawarte są w dziełach Jana Berdyszaka będących już w posiadaniu Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Rysunki te rozszerzają problemy poruszane w obiektach znajdujących się w kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu.  Problemy artystyczne przedstawione w pracach będących darem dla Muzeum Narodowego zamykają się w obszarze konfrontacji przestrzeni realnej z przestrzenią wyobrażoną (mentalną). W serii prac „Rysunki integrujące” artysta zajmuje się wąskim zagadnieniem studyjnym zintegrowania dwuwymiarowości rysunku z trójwymiarowością przestrzeni.

Znaczenie darowizny ma wymiar materialny, ale także duże znaczenie w zwróceniu uwagi na całościowe pojmowanie twórczości artysty oraz ochronę dorobku artystów poprzez dobrą współpracę pomiędzy artystami, muzeami a prywatnymi galeriami o charakterze programowym działającymi w Polsce. W różnym zakresie, ale z analogicznym pietyzmem podmioty państwowe (muzea, galerie i centra sztuki) oraz prywatne (galerie programowe, kolekcje prywatne) działają na rzecz ochrony dorobku twórczego artystów.

Galeria Kościelak zrealizowała od 2003 roku ponad 20 wystaw programowych zbiorowych i indywidualnych, wydała kilka katalogów wystaw zbiorowych zorganizowanych w kraju i za granicą oraz drobne druki monograficzne towarzyszące wystawom indywidualnym artystów. W profilu galerii znajduje się sztuka z kręgu abstrakcji geometrycznej, konceptualizmu i ekspresji lat osiemdziesiątych.

Tekst: Elżbieta Kościelak