Europejskie Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku 2010
11-19 września 2010
Piknik na szynach w Dzierżoniowie, pokaz unikatowych rowerów w Obornikach Śląskich oraz zwiedzanie kilkudziesięciu obiektów poprzemysłowych na terenie całego województwa – to niektóre z punktów programu Europejskich Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku. W imprezie odbywającej się w tym roku pod hasłem „Od pomysłu do przemysłu” weźmie udział 80-ciu organizatorów.
Dolny Śląsk już od wczesnego średniowiecza był jednym z najprężniej rozwijających się przemysłowo terenów europejskich, celem organizatorów jest pokazanie najważniejszych dla naszego regionu gałęzi przemysłowych i udostępnienie działających lub nie zabytkowych obiektów przemysłowych. Atrakcją będzie prezentacja w byłych zakładach włókienniczych Bielbaw w Bielawie stacji pomp pracującej do dziś w oparciu o unikatowe pionowe pompy z 1909 r. Wrocławskie MPWiK pokaże jak działa pompownia „Świątniki”, w Niemczy można będzie zwiedzić słodownię i młyn, a w Wilkowie Wielkim gorzelnię. Do swojej siedziby zaproszą też najstarszy europejski browar „Lwówek” w Lwówku Śląskim, który niedawno wznowił swoją działalność oraz wrocławski Polmos, gdzie zwiedzający będą mogli zobaczyć i zabytkowe fabryczne wnętrza i nowoczesny proces produkcyjny. W tym roku zaplanowano sporą liczbę imprez związanych z transportem szynowym m.in. Klub Sympatyków Kolei we Wrocławiu zaprasza na wycieczkę zabytkowym tramwajem, a Muzeum Techniki FOMT w Dzierżoniowie na przejażdżki kolejowymi drezynami i zabawy z multimedialnym symulatorem kolejowym. Uczestnicy EDD będą też mogli zwiedzić Wrocławski Węzeł Kolejowy w specjalnym pociągu, w skład którego wejdą elektryczna lokomotywa EU07 i wagony wyprodukowane we wrocławskim Pafawagu w latach 1947-1966. Podczas tegorocznych EDD zaplanowano też sporo imprez związanych z kopalnictwem (Muzeum Ziemi Lubińskiej „Szyb Bolesław”, Park Wielokulturowy – Stara Kopalnia w Wałbrzychu, Kopalnia Złota w Złotym Stoku), produkcją stali, szkła i ceramiki (Zakłady Ceramiczne „Bolesławiec”, Huta Szkła Kryształowego „Julia” i Szklana Manufaktura w Piechowicach).
Do niewątpliwych atrakcji EDD należy też zwiedzanie niedostępnych na co dzień pomieszczeń Hali Stulecia (garderoby artystów, szatnia sportowców, sala owalna i kwadratowa) oraz wizyta we wrocławskim oddziale Telewizji Polskiej, gdzie można będzie zobaczyć eksponaty związane z historią telewizji a także spróbować własnych sił przed kamerą. Ciekawostką będzie spotkanie z twórcą unikatowych rowerów Kazimierzem Groniem z Obornik Śląskich.
Wystawa w ramach EDD:
„Dobra marka – krocie warta.
Papiery firmowe i rachunki ze Śląska, Łużyc, Kraju Sudeckiego 1850-1945”
18 września – 31 października 2010
Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu
Unikalny zbiór niemieckich papierów i rachunków firmowych a także pochodzące z dawnych zakładów akcesoria, szyldy, złożą się na tę wystawę. Całość wzbogacona będzie wielkoformatowymi przedstawieniami ikonograficznymi kilku zakładów przemysłowych i manufaktur funkcjonujących na Śląsku przed 1945 r.
Pokazanych zostanie 500 eksponatów pochodzących głównie ze zbiorów opolskiego kolekcjonera Bogdana Jasińskiego. Zainteresował się tą tematyką w 2002 roku, kiedy pozyskał dokumentację dwóch dawnych sklepów – jedna pochodziła z okresu międzywojennego, a druga z końca XIX wieku. Były to rachunki wystawiane przez firmy z całych Niemiec, a także druki reklamowe różnych zakładów. Szczególnie piękne były te z XIX wieku zaprojektowane w stylu secesyjnym, bardzo kunsztowne – wyjaśnia zbieracz – one właśnie spowodowały, że postanowiłem kolekcjonować dokumenty tego typu. Kupował je na aukcjach, poszukiwał też na własną rękę. W tej chwili jego zbiory liczą ponad 650 barwnych lub jednobarwnych druków będących przedstawieniami ikonograficznymi zakładów, a także ich reklamami. Do najciekawszych należą papier firmowy biura patentowego Richarda Lüdersa z Görlitz (1894), w którego nagłówku widnieje alegoryczne przedstawienie Minerwy z cherubinami przetaczającymi koło zębate i czytającymi niemieckie przepisy patentowe oraz rachunek litograficzny reklamujący zakład wrocławskiego przedsiębiorcy Juliusa Sckeyde’a (1897), specjalizującego się w montowaniu najnowszych technologii. W winiecie umieścił on wizerunki Minerwy i Merkurego, rozmawiających przez aparat telefoniczny, będący absolutną nowinką techniczną.
W wielu przypadkach prezentowane na wystawie przedstawienia ikonograficzne stanowią jedyny ślad zachowany po dawnej architekturze przemysłowej. Oprócz druków reklamowych na wystawie można będzie zobaczyć ówczesne szyldy emaliowane i akcesoria pochodzące z dawnych firm śląskich, na przykład: witrynki sklepowe, popielniczki, butelki, puszki, zegary oraz inne sprzęty.
EUROPEJSKIE DNI DZIEDZICTWA
w Muzeum Narodowym we Wrocławiu
11.09, godz. 15.00 - Śląscy rzeźbiarze szkła (Elżbieta Gajewska – Prorok)
12.09 godz. 15.00 - Białe złoto – 300 lat europejskiej porcelany (Jolanta Sozańska)
18.09, godz. 12.00 - Wieża na Grobli – jak Wrocław czerpał wodę do picia w 2 poł. XIX w. (Miron Urbaniak)
18.09 godz.15.00 - Przemysł śląski w ikonografii ( Ewa Halawa)
19.09 godz.15.00 - Historia żelazka i sprzętów pralniczych (Tadeusz Fercowicz)
więcej o EDD:
